Оваа фонема е една од најсложените за изговор. Таа е преднојазична, треперлива (вибрантна) и струјна фонема. Во македонскиот стандарден јазик се јавува во функција на консонант и вокал. При нејзиниот изговор јазикот лебди веднаш зад предните горни заби, но доближен е доминантно до тврдото непце (палатум дурум). Протокот на воздушната струја се случува меѓу тврдото непце и врвот на јазикот. Самиот врв на јазикот е средно лабав и подигнат. Усните се како за насмевка, а забите се одделени едно од друго колку за половина сантиметар.

Има деца кај кои подигнувањето и ширењето на предниот дел на јазикот оди потешко. Поради тоа со нив треба да се изведуваат извесни предвежби (гимнастика на јазикот). Тие се состојат во:

• Имитирање на различни движења и положби на јазикот без изговарање;
• Исфрлање на јазикот од устата и повлекување;
• Ширење и собирање на предниот дел;
• Превиткан неговиот преден дел, а се придружува со ивиците на горните секачи;
• Превитканиот дел еластично да се исфрли надвор;
• Поигрување на брзи движења со јазикот;
• Движење на врвот на јазикот горе-долу, в страни-напред-назад (со отворена и затворена уста);
• Врвот на јазикот меѓу забите и усните;
• Тупкање на коњски копита-врвот на јазикот се допира до непцето и се спушта (шлапкање);
• Покажување на положбата на говорните органи за артикулација на гласот Р:

Детето треба јасно да го дува воздухот, со што треба да се предизвика треперење на врвот на јазикот.

Т- МЕТОДА

Bрзо и продолжително се изговара: Т-Т-Т-Т; а потоа силно: ТРРРР (прво со шепот, тивко, а потоа гласно во куси паузи. Потоа изговарањето се убрзува, а паузите скратуваат). Може да се примени и сонда или шпатула за подигнување на врвот на јазикот.

Важна забелешка

При корекцијата, односно добивањето на гласот Р, децата често пати претерано се напрегнуваат, да претеруваат со озвучувањето на гласот Р, така да тој личи на меконепчено-грлено Р, место да се развијат треперањето на врвот на јазикот. Затоа гласот Р треба да се вежба во почетокот тивко. Потребно е најпрво да се совладат движењата на предниот дел на јазикот и правилното струење на воздушната струја. Кога ќе се предизвика треперење на јазикот се укажува и на треперењето на гласилките .

Д - МЕТОДА

Брзо и продолжително се изговара: Д-Д-Д-Д
Отворена уста како за изговор на гласот Д: се изговара:ДДДДД и со шпатула се прават движења на врвот на јазикот лево-десно (брзо и кусо).
Исто и гласот З - (врвот на јазикот се поставува зад горните секачи).

Меѓувокална положба

Р двапати во збор

1. Дренот е тврдо дрво.
2. Бранко се бричи.
3. Во тенџерето врие манџа.
4. Реката има два брега.
5. Христо купува храна.
6. Трајко свири на труба.
7. Вардар е голема река.
8. Горан носи шарена врска.
9. Крсте јаде гиро.

Здрава храна

Скини си круша
слади си душа
јаболко црвено
за обравче румено.

Од цреши слатко
за гости, братко
и џем од сливи
за малата Силви.

Зеленчук и овошје,
витамини за здравје
на ден – едно морковче
кромитче за Борче.